Scriptie Maatschappelijke significatie van Confucius in China

 

Maatschappelijke significatie van Confucius in China

 

 

Inhoudsopgave

  1. Inleiding. 4
  2. Waarom was de filosoof Confucius belangrijk voor het land China?. 5

2.1 Wat was de visie van Confucius op het bestaan?. 5

2.1.1 Tao. 5

2.1.2. “Analects” en “Zuozhuan”. 5

2.1.3 Vorming. 6

2.1.4 Alternatief geloof ethiek. 8

2.1.5 Deducerend. 8

2.2 Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?. 9

2.2.1. Deugden. 9

2.2.2. De invloed van het lesgeven. 11

2.3 Wie was Confucius ?. 12

2.3.1. Jeugd van Confucius. 13

2.3.2. Volwassen jaren van Confucius. 13

  1. Samenvattend. 16
  2. Conclusie: 16
  3. Logboek. 18
  4. Literatuurlijst. 20

6.1 Bronnen Deelvraag 1. 20

6.1.1. Boeken: 20

6.1.2. Internet: 20

6.2 Bronnen Deelvraag 2. 21

6.2.1 Boeken. 21

6.2.2. Internet. 21

6.3 Bronnen Deelvraag 3. 21

6.3.1 Boeken. 21

6.3.2 Internet. 22

 

 

 

 

 

1. Inleiding

Op voorhand wisten mijn groepsgenoten en ik weinig over de Chinese cultuur en geschiedenis. Dit gegeven maakte de keuze tussen frequent Europese geschiedenisstof en nieuwe filosofische inzichten makkelijk. Mijn groepsgenoten en ik hebben Confucius vanuit 3 verschillende perspectieven (deelvragen) benadert. Wij zijn hierdoor gestructureerd aan de slag gegaan waardoor wij het thema goed hebben bestudeerd, en met de intentie onze kennis te verbreiden hard aan de slag gegaan.

 

Wij hebben gekozen voor een vergelijking tussen het heden en het Chinese verleden. Belangrijke personen hebben hieraan bijgedragen maar toch trekt één onze aandacht. Zijn invloed was in grote en kleine aspecten terug te vinden. Vooral vroeger viel het op dat veel Chinese families een voorouderaltaar hadden, waar zij hun voorouder konden vereren omdat zij een beschermengel voor de familie waren. Dit gebruik is te herleiden naar een oude wijsgeer, alsook leermeester, die omstreeks 500 voor Christus leefde in China. Confucius was een briljant sociaal filosoof en had een helder moraal besef waar vele in deze tijd van kunnen leren. Ondanks zijn grandeur is weinig overgebleven van zijn bestaan, in vergelijking tot andere filosofen.  Tegenwoordig zullen wij onze informatie moeten putten uit de geschriften van zijn discipelen. Door verband te leggen met het huidige China en de invloed van Confucius hierop zult u beter begrijpen wat de existentie van Confucius teweeg heeft gebracht. Wat was zijn visie op het bestaan en zorgde dit voor zijn vergevorderde status? Hoe kan één man zo veel invloed hebben op een ontzaglijk gebied? De vragen die ons verder resten hebben betrekking op de eigenschappen van de deugdelijke denker. De meest belangrijkste facetten van zijn persoonlijkheid moeten immers worden doorgespit, deze komen onder andere aan bod met pragmatische levenslessen en andere diepe inzichten. Zo kunnen wij elk element naar zijn succes het best beschrijven.

 

Kort:

Hoofdvraag: Waarom was de filosoof Confucius belangrijk voor het land China?

  • Deelvraag 1: Wat was de visie van Confucius op het bestaan?
  • Deelvraag 2: Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?
  • Deelvraag 3: Wie was Confucius?

 

 

2. Waarom was de filosoof Confucius belangrijk voor het land China?

2.1 Wat was de visie van Confucius op het bestaan?

[2]Bijzonder gegeven is dat Confucius alleen door zijn moeder is grootgebracht. Bijna alle godsdienstigers zijn door 1 ouder grootgebracht. Maar anders dan het christendom of de islam was Confucius als leermeester niet bezig zijn wil op te dringen en zijn volgers als rondtrekkende armoedzaaiers te behandelen. Integendeel, hij hielp zijn leerlingen met lessen zodat zij succesvolle regeringsambten konden bekleden. Dit was nog niet zo gemakkelijk in deze periode van politieke neergang en conflicten tussen staten, ook wel “late Chou” genoemd. Het egoïsme is de centrale zwakte vond Confucius. Alleen door evenwichtig te leven evenzo de Tao te bestuderen, de weg, kon deze zwakte overwonnen worden.

 

2.1.1 Tao

Tao staat niet voor het goede, maar bestaat zoals wij mensen bestaan. Het is een weg waarbij “niet-handelen” als sleutelwoord fungeert. Toch is dit maar een enkele uitleg van het woord en zal je op heel veel verschillende manieren dit begrip kunnen uitleggen.

 

2.1.2. “Analects” en “Zuozhuan”

[3]Hoe heeft Confucius zich ontplooid tot een grote filosoof en oprichter van het confucianisme? Dat is te bepalen door de “Dertien Klassieken te raadplegen. De “Analects” is daar één van. “Analects of beter bekend als “Gesprekken van Confucius”, bevat anekdotes, citaten, en dialogen van Confucius met zijn leerlingen.  De “Analects” behoort tot de vier belangrijkste boeken uit de collectie van de “Dertien Klassieken”. Deze “Dertien Klassieken” vormen samen het geheel van teksten voor het Confucianisme. Dit begon 400 jaar na de dood van Confucius toen Han-keizer Wudi het Confucianisme staatsgodsdienst maakte en de vijf boeken, waaraan Confucius zelf zijn bijdrage had geleverd in de laatste jaren van zijn leven, de vastgestelde lijst van heilige boeken binnen de levensbeschouwing. Later werden hier nog 2 boeken aan toegevoegd, zo ook de “Analects”. En dit breidde zich in de loop der jaren uit tot een totaal van 13. In 1190 heeft Zhu Xi hieruit een selectie gemaakt van 4 boeken die de basis voor de leer van het orthodoxe Confucianisme vormden.

 

Net zoals de “Gesprekken van Confucius” behoort ook “Zuozhuan” (Commentaar van mijnheer Zuo op de Lente- en herfstannalen) tot de “Dertien Klassieken”. De “Lente- en Herfstannalen” is een annalen van de staat Lu tussen 722-481 v.C..

 

Evenwel zijn de geschriften niet geheel solide, omdat de verhalen, gedachten, dialogen etc. eerst oraal zijn overgedragen en nadien pas op papier zijn gezet. Mede doordat Confucius zelf tegen het vastleggen was van zijn uitspraken. Desondanks kan de fictieve informatie toch deels worden onttrokken uit het geheel van geschriften doordat er een behoorlijk aantal aan teksten bestaat. Immers, wanneer hetzelfde verhaal in verschillende tijden en op verschillende manieren is geschreven wordt het aanvaardbaarheidspercentage groter. Hierdoor kunnen wij heden ten dage de visie en handelingen van Confucius bepalen van ongeveer 2500 jaar geleden.

 

2.1.3 Vorming

Ondanks de grote hoeveelheid schriftuur weten wij weinig over de ontwikkelingen van Confucius tem aanzien van zijn visie in zijn jeugd. Logischerwijs heeft hij in zijn geboortestad Qufu op school gezeten. Maar zeer opvallend is dat Confucius in zijn jeugd, rond zijn vijfde levensjaar, zich vermaakte met het uitvoeren van riten en organiseren van ceremonies. Op grond van deze informatie was Confucius dus al een bijzonder jongetje. Tevens heeft de agressie in zijn jeugd een grote rol gespeeld bij het denken en doen van deze filosoof. Hij ziet om die reden al snel in dat de samenleving niet draait om de heerser maar om de bevolking. Waaruit hij concludeert dat een opdracht met de hoogste deugdzaamheid zou moeten worden uitgevoerd.

 

Toen Confucius de achttien jaar passeerde heeft hij vele bijbaantjes gehad. Toch was zijn doel om een hoge functie in de regering te bemachtigen dit mocht niet baten. Hierdoor volgde gebruikelijk (wanneer men de baan niet krijgt)  een carrière als leraar. Aangezien Confucius niks voelde voor een baan met andere droefgeestige, wie het niet hadden gemaakt in de maatschappij, richtte hij zijn eigen school op. Hij wilde zijn leerlingen opleiden tot uitstekende ambtenaren met de kennis die hij in zijn leven heeft opgedaan zoals, wanneer hij in 525 het staatje Tan bezoekt, volgens de boeken zuozhuan en “Analects”. Hier zou Confucius door de heerser van het staatje Tan begeleid zijn in het leren van ambtelijke geschiedenis. Hij briefte zijn discipelen dat zij eerst normen en waarden moesten kennen voordat zij meer informatie tot zich konden nemen.

[4]

Een aantal jaren later ontwikkeld Confucius zich verder en komt hij uit voor zijn deugdethiek. Zoals hij kritiek levert op Duke Jing of Qi, heerser van het gebied Qi. Dan wel een ruimhartige beschrijving geeft van de staatsman Zi Chan. In 518 beschrijft Meng Xizi, Confucius als een zeer bijzonder persoon die in zijn leven niet alle waardering krijgt die hij verdient (Dit blijkt achteraf tevens kenmerkend voor Confucius). Hij zou ook nog een ambt hebben bekleed maar hier is heel weinig over bekend. Vermoed wordt dat toen zijn opvattingen ulterieur werden verspreid, ook zonen van precieuze geslachten naar zijn school kwamen, wat zorgde voor contact met toekomstig machthebber van Lu Yang Hou. Lu Yang Hou benoemde Confucius tot minister van Justitie waardoor Confucius eindelijk de kans kreeg zijn overtuigingen in praktijk te brengen. Omdat Confucius hierin te extreem werd is hij uit zijn ambt gezet. Ondanks dat hem nog een andere hooggeplaatste baan werd aangeboden wees hij deze af en trok als vijftigjarige zonder heilige bestemming met een aantal leerlingen door China. Zijn enige doel was een baan. De goedheid die hij bezat zonder enig hoog resultaat leidde voor vele van een tot fictieve voorstelling van Confucius. Tot op de dag van vandaag blijft het daarom ook een raadsel waarom hij als belangrijk man van China geen respectabel ambt kon bekleden. Toch was er een positief punt aan de monotone pelgrimstocht; de verveling overwon de barbaarsheid. Bovendien was vijftig ook een bijzonder jaar aangaande de hemel. Uit de “Gesprekken van Confucius” blijkt dat Confucius op zijn vijftigste tot een uniek inzicht kwam, waarin hij zich een interpretatie kon vormen over het Mandaat van de Hemel, ofwel de manier waarop heersers hun macht zouden moeten verkijgen.

 

Rond 500 zou Confucius volgens de “Analects” een bezoek hebben gebracht aan de vrouw van de heerser van Wei. Gedacht werd dat Confucius hiermee een hogere politieke functie wilde claimen. Hieruit valt goed de drang naar een baan te herkennen. Toch had grenswachter, die in zowel Mencius” als in de “Analects” wordt beschreven, misschien wel gelijk dat Confucius voorbestemd was om leraar te worden en geen ambtenaar.

 

Na circa 17 jaar omgezworven te hebben besluit Confucius op advies van zijn discipelen te rusten en brengt dus zijn laatste 5 levensjaren thuis door. Hier kon hij zijn inzichten verder uitwerken op papier. Confucius richtte zijn filosofie in deze jaren ook op alledaagse zaken, onder andere smaken, mode et cetera. Hij begon zijn leven uitzichtloos te beschouwen, mede omdat er mensen om hem heen stierven en hij zag dat hij er niks aan kon veranderen. Uiteindelijk vond Confucius zijn rust in 479 v.C.. Hij is toentertijd begraven bij de rivier Ssu in Qufu. Zijn leer wordt versleuteld met het Chinese karakter “jen”. Confucius zijn begraafplaats dient nu als inspiratiebron voor duizenden pelgrims, die vandaag de dag nog voortdurend hun zienswijze assimileren tot deze gelijk staat met die van hun “meester”.

 

Concluderend was Confucius dus geen heilige wie de weg naar de hemel wilde verschonen. Hij was blij met zijn leven en beschikte over een wereldlijke visie. Dit verschilt bijgevolg sterk met andere religieuze leiders. Wij hebben tot op de dag van vandaag hier (nog) geen hardmakende bewijzen voor, maar uit de veelvoud van teksten valt een groot deel gedachtegoed van Confucius te bepalen.

 

[5]2.1.4 Alternatief geloof ethiek

In de hoedanigheid van een grote geloofsgroep lijken de gedachten van Confucius, die later in een levensbeschouwing bij elkaar kwamen (confucianisme), het meest op die van het boeddhisme. Omdat alsmede het boeddhisme geen echte god kent zoals analogisch wel het geval is bij de andere omvangrijke religies zoals het Christendom, Islam, Hindoeïsme en Jodendom. Bezijden het feit dat deze religies wel een leider en “verdichte” godheid kennen is opvallend dat in het confucianisme filosofie en religie vaak parallel aan elkaar lopen. Daarnaast hebben tevens rituelen een andere aard voor Confucius. Voor Confucius en dus het confucianisme worden rituelen voltrokken om de innerlijke “kracht” te tonen. Mogelijk wordt het rechtschapen uitvoeren van de riten in het confucianisme nog strenger betoond. De gedachte hierachter is dat het niet doeltreffend is wanneer dit niet gebeurd. Door rituelen uit te voeren kan de harmonische gedachten, die als één van de leidraden door het confucianisme lopen, worden bereikt en dus de harmonie op aarde brengen. In wezen is deze boodschap ook inhoudelijk aanwezig in andere levensbeschouwingen. Immers het woord levensbeschouwing is in zowel het confucianisme als bij de andere godsdiensten aanwezig. Zo is het centrale normatieve component voor alle overtuigingen ietwat in de trant van harmonie en vriendschap. Een wellicht ettelijk verschil zit in het theoretisch en affectieve component over de wereld, waarbij percepties en ideële excessief verschillen.

 

2.1.5 Deducerend

Anders geformuleerd is de visie van Confucius niet in een zin te weergeven. De kernbegrippen zijn grootmoedigheid, deugd, menslievendheid, rechtschapenheid, zede en fatsoen. In het Chinees worden die vastgelegd met de tekens jen, te, i en li. Wat duidelijk is dat deze man bijzonder is. En dat zijn omgeving hem zo gemaakt heeft is mijn convictie. Wat Confucius ooit denkelijk bedeesde was dat de appel waarlijk te ver van de boom zou vallen. Ondanks alles is de leer toch redelijk positief opgenomen in de maatschappij. Een voorbeeld is de “Han-dynastie” die ruim 400 honderdjaar volgens Confuciaanse idealen onbezweken heeft bestaan.

 

[6]

2.2 Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?

Om het belang van het onderwijzen te kunnen begrijpen zou men eerst moeten begrijpen wat Confucius daaronder verstond. Wij, in onze maatschappij zouden lesgeven zien als: het wijsmaken van iemand in een bepaalde sector of in een beroep, maar zijn doel ging verder dan alleen het wijs en behendig maken van een persoon in een bepaald iets, zijn doel van het lesgeven was de persoon een volledig ander perspectief te geven over de materie waar zij over nadachten, en zo zelf die persoon proberen te veranderen.

 

Confucius zag een geslaagde leerling als een leerling die: een grotere scherpzinnigheid had opgelopen, een soort begaafdheid of een zelfs een kracht, en hierdoor goed voorbereid de harde ambachtswereld kon overwinnen en de politieke wereld te kunnen begrijpen. Het doel van Confucius  was het dus om zijn leerlingen of metgezellen sterker, scherper en reflectiever te maken en zo deze leerling te verlichten over de goede weg van het leven en ze zo klaar te maken voor de toekomst die nog voor hen lag.

 

[7]Maar hoe zag het onderwijzen van Confucius er nou uit? Confucius’ doel was  de leerling op weg te helpen en hem dan zelf de weg te laten bewandelen. Hij heeft dit zelf ooit gezegd als:” Ik wijs slechts één hoek van het vierkant aan, als een leerling niet terugkomt met de andere drie hoeken zal ik niet herhalen wat ik heb gedaan. Hij was dus niet alleen een vrijlatende leraar maar, ook een zeer veeleisende leraar die veel verwachtte van zijn leerlingen.

Confucius zou ook nooit zelf naar een leerling toestappen, hij vond dat een leerling op zoek moest gaan naar een leraar, omdat deze zelf in kon zien dat de kennis die hij op doet hem helpt om zichzelf en de wereld om hem heen beter te kunnen te begrijpen. Confucius zou nooit een leerling weigeren die om zijn hulp zou vragen, maar een leerling die niet bereid was om zichzelf toe te passen en moeite zou willen doen om zichzelf en de wereld om hem heen te leren begrijpen, zou nooit een leerling zijn met wie Confucius veel tijd zou doorbrengen.

De invloed die Confucius had op zijn leerlingen was enorm. De leerlingen vonden het moeilijk om uit te leggen wat ze precies geleerd hadden tijdens hun lessen onder Confucius. Maar ze zeiden zelf altijd dat het dingen waren die ze nooit colleges of andere soorten scholen hadden kunnen leren. Maar ze wisten wel dat ze veranderd waren, ze waren beter voorbereid op hun verdere leven in de politiek of leven als ambtenaar. Ze waren scherpzinniger, ze dachten na over hun acties en waren in staat om een deugdzaam leven te kunnen leiden, of in ieder geval bekwaam in de manier waarop ze een deugdzaam leven zouden kunnen leiden.

Om zoveel mogelijk leerlingen te kunnen onderwijzen reisden Confucius voor lange tijd door heel China heen, om zo niet alleen meer leerlingen tegen te komen maar ook om zelf wijzer te worden van de verschillen in de cultuur om zo zijn ideaal te verwezenlijken: zelf ook een deugdzaam mens worden. Hij hielp tijdens zijn reizen ook vorsten door ze politiek advies te geven, maar hier werd niet altijd naar geluisterd, omdat deze vorsten vaak uit waren op eigen gewin, en het advies van Confucius vaak verhouding hielp met een verbetering van de situatie voor de meerderheid en niet de bevordering van de rijkdom voor de vorst.

 

2.2.1. Deugden

Voor Confucius waren deugden heel belangrijk, met deugden bedoelt hij eigenlijk bepaalde eigenschappen die een persoon bezit die hem tot een goed mens maken. Hij vond dat een mens een goed gedeugd mens kon worden, door een goede opvoeding. Hij vond dat de deugden die je nodig hebt om goed te kunnen functioneren in een publieke ruimte, gebaseerd moeten zijn op het model van de deugden die je nodig hebt voor de omgang met je ouders.

De reden dat de deugden gebaseerd moet zijn op het gezinsleven is omdat, thuis de enige plek is waarvan het vanzelfsprekend is en het eigenlijk vanzelf gaat. Je krijgt inspiratie of voorbeelden van je broers en zussen, omdat je jezelf met hen verbonden voelt. Een deugdzaam mens is iemand die ten eerste thuis een goed mens is, en dan zijn  goed deugdzaamheid naar buiten brengt. Volgens Confucius is het beter om klein te beginnen. Daarmee bedoelt hij dat je kan beginnen met vrienden en dan zo de stap kunt maken naar de gehele gemeenschap en vervolgens iedereen die je tegenkomt.

 

Hij beschrijft zijn hoogste ideaal als: een deugdzaam mens, een persoon die zijn menselijkheid volledig heeft ontplooid. In zijn leer onderscheidt Confucius twee soorten wijzen, mensen die zich volledig ontplooid hebben: edelen, ook wel Junzi genoemd, en de kleine mens. De Junzi hebben door oefening van deugden een perfect moreel ontwikkelt voor zichzelf, zij zijn ook heel strikt met de navolging van regels en tradities, hun doel is het vormen van een perfect moraal. De kleine mens staat precies tegenover de Junzi. Hij gaat niet in zichzelf op zoek naar morele perfectie maar probeert dit te vinden in anderen. Door middel van lesgeven, en probeert zo de mensen in zijn omgeving te helpen om deugdzaam te worden.

De manier waarop een mens een deugdzaam mens kan worden, was volgens Confucius door: je te spiegelen aan deugdzame mensen. De eerste stap om je te spiegelen zou zijn om gemotiveerd te zijn om je doel na te streven. Zoals al was gebleken was Confucius een strenge leraar, dus hij verwachtte een grote hoeveelheid motivatie en inzet van zijn leerlingen. Stap twee hield in om de personen te vinden die je nodig had om je doel te bereiken, dit kon iedereen zijn: een inspiratie bron, een leraar en zelfs een huisdier zolang deze je maar de goede weg op kan helpen. Deze mensen konden je laten zien wat je verkeerd deed. De laatste stap om een deugdzaam mens te worden is door het gedrag van jouw voorbeeld te imiteren. Dit is een langzaam proces, je moet stap voor stap jezelf proberen te veranderen van je uitstraling tot aan je gewoontes toe. Als deze drie stappen, op een goede manier voltooid waren zou ieder persoon een deugdzaam mensen kunnen worden.

 

In de leer van Confucius stond ook de menselijkheid centraal als deugd, de ren, ook wel beschreven als wederkerigheid. Hiermee bedoelde hij dat wat je niet wilde dat bij jezelf gebeurde dat je dat ook een ander niet aan moest doen. Het was voor de mens een levenslange taak om deze deugd om deze deugd te verkrijgen. Zelfs Confucius zelf was er niet zeker van of hij deze deugd wel beheerde, en had er dus moeite mee om de leerlingen te zeggen dat zij dit zichzelf moesten aanleren. Confucius zag zichzelf dus ook nog lang niet als volmaakt of gedeugd en was door zijn lesgeven dus ook bezig om zichzelf een deugdzaam mens te maken.

De enige manier volgens Confucius om deze deugd te bereiken was door de ervaringen die je op doet als mens, door contact te hebben met andere mensen kan je tot andere inzichten komen, die er toe leiden dat deze deugd bereikt kan worden. Het was volgens Confucius onmogelijk om deze deugd jezelf aan te leren, want dit was iets wat niet in de aard van de mens zat.

 

2.2.2. De invloed van het lesgeven

Confucius beschouwde zichzelf voor lange tijd niet als een leraar, omdat hij zichzelf niet beschouwde als een expert of meester in een bepaald gebied. Dat deed hij pas veel later in zijn leven, ondanks dat hij nog steeds niet vond dat hij meester was op het gebied van besturen, maar vanwege het aanzien waarvan hij genoot en grote hoeveelheid aanhang van het Chinese volk, begon hij zichzelf steeds meer te beschouwen als een expert.

 

Dit aanzien was vooral te danken aan de successen van twee van zijn leerlingen, Zigong en Ran Qiu, die grote successen boekten in de politieke wereld. Zigong die uitgroeide tot een commandant van de stad Xinyang, en Ran Qiu die legeraanvoerder werd van de staat Lu, een gebied waar de invloed van Confucius groot was.

 

Er wordt aangenomen dat Confucius ongeveer aan 3000 verschillende leerlingen heeft lesgegeven in zijn hele leven, waarvan er maar 72, volgens Cofucius zelf, de “studie” succesvol hebben afgerond (waaronder Zigong en Ran Qiu). Over veel van deze leerlingen is weinig bekend, sommige werden een soort burgemeester en anderen gingen voor de hogere rollen in het leger. Zigong en Ran Qiu zijn de enigen die eigenlijk echt de geschiedenisboeken in zijn gegaan. De anderen zijn alleen bekend van naam en hebben geen belangrijke rol vervuld in de Chinese geschiedenis. Maar ondanks hun anonimiteit waren ze allemaal wel heel succesvol in wat ze deden, en hadden ze een groot aanzien alleen vanwege het feit dat ze de studie van Confucius succesvol hadden afgesloten.

 

 

 

 

 

 

 

2.3 Wie was Confucius ?

Confucius wordt door vele filosofen omschreven als een humanistisch sociaal-filosoof. [8]

Anderen zeiden dat hij juist geen filosoof was. Vragen over de zin van het leven zijn niet relevant voor Confucius. Confucius antwoord hierop waarschijnlijk: ‘Wat is ‘leven’?’ Daarnaast wilde Confucius ook niks horen van een mensvormige, persoonlijke god, maar sprak over ‘De Hemel’. Confucius wordt vaak vergeleken met de Griekse filosoof Socrates. Overeenkomsten? Beide zijn het imponeerde personen en tevens ook een leraar in hart en nieren. Zelf nadenken en vragen stellen, dat stelde de beide filosofen voorop. Ook zijn er over beide filosofen geen zelfgeschreven geschriften gevonden, maar juist de leerlingen schreven de uitspraken van  hun meesters op. Confucius werd geboren in Zou, een dorp in de stad Qufu, wat weer onderdeel uitmaakte van de staat Lu. Lu bevond zich in het oosten van China, en staat nu bekend als de provincie Shandong. Confucius werd op 551 v.Chr. geboren, onder de naam Kong Wui. Confucius is zijn Latijnse naam. Daarnaast werd Confucius ook Kong Fuzi genoemd, wat meester Kong betekent. Confucius wordt tevens ook gezien als ‘Wanshishibiao’, wat een voorbeeld voor alle leraren betekent.

 

2.3.1. Jeugd van Confucius

Confucius was de zoon van een edelman, genaamd Shuliang He. Hij was lid van de Kongclan. Shuliang He werd in zijn positie geacht een strijdwagen en een paard te bezitten en daarvoor ook paarden te houden. Daarvoor kreeg hij een stuk grond in leen. Dit stuk grond is overigens een erg bekende plek en wordt nu nog steeds bezaaid aan de filosoof Confucius gewijde gedenkplaatsen en monumenten. Confucius’s moeder, genaamd Zhengzai, behoorde tot de Yan-Clan. Shuliang He was al erg op leeftijd toen hij een relatie met Zhengzai kreeg en was al in de zeventig toen Confucius geboren werd. De vader en moeder van Confucius waren nooit getrouwd, wat na de dood van de vader voor problemen zorgde. De familie van Shuliang erkende Zhengzai en haar kind niet. De voorzieningen die Confucius vroeger dan ook kreeg waren niet al te prettig. Hoewel zijn moeder haar best deed, kreeg Confucius nooit de opvoeding die de zoon van een edelman had moeten krijgen. Hij moest net als de andere jongens uit het dorp het vee onderhouden, waarmee hij allerlei vaardigheden leerde beheersen. Omdat zijn moeder nooit had verteld waar ze haar geliefde en dus Confucius’s vader, had begraven, kreeg Confucius nooit de kans om zijn vaders offers te brengen. In zijn eigen fantasie bracht hij dan offers door middel van stenen op te stappelen en op die stenen een rij met kommen te plaatsen met groenten en fruit erin. Hierbij herdacht hij zijn voorouders. Confucius was hiermee dan ook anders dan de andere kinderen.

 

Als zwaar verarmd kind wist Confucius zich te bewijzen als een ware man. Confucius wist altijd al waar zijn passie en liefde lag: studie. Studie betekende voor Confucius het volgen van een ervaren meester die kennis had van het verleden en oudheid, met name gericht op het bestuderen teksten, rituelen, muziek en fragmenten uit de Oudheid. Op zijn vijftiende maakte Confucius hier voor het eerst ook werk van.

Nadat Confucius op driejarige leeftijd zijn vader verloor, verloor hij op zeventienjarige leeftijd zijn moeder. Normaal zouden de ouders naast elkaar begraven worden, maar omdat Zhengzai nooit was erkend als vrouw van Shuliang He, en aangezien ook Confucius niet wist waar zijn vader lag, werd zijn moeder in de buurt van zijn huis begraven.

De mensen om Confucius heen vonden het moeilijk dat hij niet wist wie hij eigenlijk echt was en wie zijn vader was en waar zijn vader lag. Zij zagen het als een taak om Confucius dit te vertellen. Als gevolg daarvan begroef Confucius zijn moeder naast zijn vader en doordat Confucius eindelijk echt op diezelfde plek aan zijn vader kon offeren, werd Confucius ook op grond van rituele wet diens opvolger. Als opvolger kon hij aanspraak maken als stamhouder van vaders kant.

 

2.3.2. Volwassen jaren van Confucius

Op negentienjarige leeftijd trouwt Confucius met zijn vrouw Qiguan en een jaar later wordt Confucius ook al vader van het hun eerste kind Kong Li. Zijn zoon Kong Li kon nooit tippen aan zijn vaders dromen. Confucius hoopte dat Kong Li een groot man zou worden, een groter man dan hijzelf, maar Kong Li maakte dit niet waar.

Bij de terugkomst uit Song, vestigde Confucius zich in Qufu als leermeester, in de nabijheid van het hertogelijk hof van Lu. Als leermeester kreeg Confucius in het begin leerlingen van hogere standen. Deze verlieten het gezin wanneer zij tien waren en vestigden zich dan bij de leermeester Confucius. De school van Confucius leerde de leerlingen lezen en rekenen, om vervolgens op de liederen van ‘De oden’ te leren en op de bijhorende muziek te dansen. Dit behoorde tot zijn ‘Six Arts’. Verder zaten daar ook nog boogschieten, wagenrennen en kalligrafie bij.  Op zijn privéschool baseerde hij met name alles op zijn voorliefde voor kennis. Studenten moesten de waarde van het denken leren. De meeste van zijn leerlingen werden regeringsambtenaren, ook wel mandarijnen genoemd. Het belangrijkste wat Confucius zijn leerlingen meegaf was moraliteit. Via de moraliteit probeerde hij zijn leerlingen op een andere manier te laten denken. Confucius hoopte van zijn leerlingen echte heren te maken, die bevoegd waren met de kwaliteit van beleefdheid, integriteit en correcte spraak.

 

De school van Confucius leek veel op de scholen uit het oude Griekenland. Het was een school waar geen drang heerste. De lessen vonden zich vaak buiten plaats, en de meester was zeer actief bezig met de leerlingen. Net zoals de filosofen van het Oude Griekenland, maakte Confucius gebruik van het vraag en antwoord model. Op ten duur waren er niet alleen jongens van hogere standen die zich voegden bij de school van Confucius, maar ook de straat arme jongeren kregen de kans om leerling van Confucius te worden. Confucius vond afkomst niet van belang, zolang ze maar inzet toonden en over intelligentie beschikten. Confucius stichtten geweldige leerlingen, die prachtige beroepen gingen uitoefen, beroepen die Confucius zelf nooit heeft kunnen bereiken.

 

Maar het leraarschap was niet het enige beroep dat Confucius heeft uitgeoefend. Toen hij begin twintig was, werd Confucius aangesteld als de beheerder van graan en vee op het landgoed van zijn moeders familie. Die functie vulde Confucius perfect in, maar zijn passie ging toch uit naar studie. Kort daarna startte Confucius dus zijn eigen school. Toen in de staat Lu de macht werd gegrepen door de clans Ji, Meng en Shu, vertrok Confucius uit de staat Lu als protest. Confucius vertrok naar de staat Qi, waar hij opnieuw een school stichtte. De school combineerde hij met zijn nieuwe beroep als adviseur van  hertog Jing. Nadat Confucius een lange tijd in ballingschap leefde in Qi, keerde Confucius toch na zeven jaar terug naar Lu. In Lu verkeerden de clans in hun nadagen en er was een nieuwe hertog aan de macht gekomen. Deze hertog, genaamd Ding, werd al snel aan de kant geschoven door legercommandant Yang Hu. Deze Yang Hu wilde dolgraag Confucius in dienst nemen. Dit was niet vanwege Confucius zijn kennis, maar om het slechte geweten van Yang Hu weg te poetsen. Confucius had hier echter geen oren naar, hij ging niet voor een dictator als Yang Hu werken. Na vier lange jaren onder het regime van Yang Hu, kwam hertog Ding weer aan de macht. Deze hertog bood Confucius aan om te komen werken als gouverneur van het hoofdstedelijk Chundu district.

 

Zijn carrière verliep al snel de goede kant op, want binnen de kortste keren werd Confucius al aangesteld als minister van Publieke Werken in Lu en hij werd assistent-minister van Justitie. Daarnaast bleef hij leraar op zijn privéschool.

 

Een tijd verliep het goed met Confucius, maar in 496 v.Chr. ging het finaal mis met Confucius. Op zijn vijfenvijftigste viel Confucius in ongenade bij de edellieden van Lu. Confucius had de poging genomen om de staat Lu te pacificeren door volledige ontwapening en het neerhalen van verdedigingswerken. Het gevolg was dat hij moest vluchten uit Lu. Hij vertrok echter niet alleen, hij wist te vluchten met zijn trouwste leerlingen Zilu, Zigong en Yan Hui naar de staat Wei. Daar kreeg Confucius een functie als bestuursadviseur in dienst van hertog Ling. Ook hier wist Confucius snel te vertrekken. Door zijn reputatie als pacifist was hij niet welkom bij de liefhebbers van oorlog. Confucius werd hierom dan ook publiekelijk vernederd. Hij vertrok weer met zijn leerlingen, waarmee hij telkens zich weer op een nieuwe plek vestigde. Op die plekken bood hij zich aan als adviseur op politiek of bestuurlijk niveau, als daar geen plek voor was, hoopte hij op een baan als bemiddelaar bij gewapende conflicten. Hiervoor waren echter wel zware tijden, want gedurende die tijd was er veel agressie en machtsstrijd. Vorsten wisselden elkaar voortdurend af, continu waren er moorden, overal werden ‘orgies’ gehouden en de bevolking bleef maar groeien. Confucius voelde zich geroepen, maar veel vraag naar Confucius was er niet, mede ook door concurrenten die wel geliefd waren. In 485, toen Confucius 67 was, mocht hij weer terugkeren naar de staat Lu. Hij trad weer toe bij de Ji clan en begon weer les te geven. Twee was zijn meest geliefde studenten overleden, wat als grote klap aankwam voor Confucius. Toen Confucius tweeënzeventig  jaar oud was, overleed hij zelf. Zijn studenten rouwden 3 jaar lang om het verlies van Confucius. Ziging rouwde zelfs zes jaar in een hutje dat hij had gebouwd naast het graf. Overigens is het nog niet zeker dat Confucius op zijn tweeënzeventigste is overleden, tweeënzeventig is namelijk een magisch getal in de Chinese geschiedenis.

 

Confucius was een groot man en groot filosoof. Hij heeft een zwaar leven gehad met veel vluchten. Toch heeft hij ontzettend veel leerlingen zijn kennis mee kunnen geven en daardoor ook veel invloed gehad op China. Misschien niet gedurende zijn tijd, maar zeker de jaren erna. In 59 na Christus werd de leer van Confucius, het Confucianisme, zelfs de staatsleer. Daarnaast wordt Confucius nog op veel plekken vereerd. Filosoof Mencius zei: ‘Sinds mannen ooit deze wereld binnenkwamen, was er nooit een groter dan Confucius’. Confucius wordt ook nu nog als een van de grootse filosofen gezien, terwijl hij vroeger in zijn tijd niet zo werd gezien, en dat terwijl wij nu twee duizend jaar verder zijn!

3. Samenvattend

Confucius is geboren in het jaar 551 voor Christus geboren,als de zoon van een edelman. Hij kwam er in zijn moeilijke jeugd al achter dat hij een passie had voor studeren. Op zijn 19e trouwde hij met Qiguan en kreeg hij later een kind genaamd Kong Li. Hij werd leermeester voor leerlingen in Lu. Hij had een manier van lesgeven die heel erg overeenkwam met die uit de Griekse cultuur.Hij stichtte na een aantal jaar zijn eigen school. Hij werd bekend in heel China en zijn carrière leek perfect te gaan. Maar in 496 v.chr kwam daar een eind aan, hij werd door geen enkele staat meer gewardeerd door zijn pacifiscme, wat er voor zorgde dat hij veel rondreisde met zijn leerlingen en dus geen vaste vestigingsplaats meer had. In 485 vond hij eindelijk een plek om les te gaan geven, in zijn oude staat Lu, waar hij later in 479 v.chr. zou overlijden.

 

De visie van Confucius kan worden vergeleken met die uit het Boeddhisme, hij kent geen ware god. Hij zegt wel dat religie en filosofie parallel aan elkaar lopen. Rituelen zijn er volgens Confucius om de innerlijke kracht te tonen, en hierdoor kan de harmonische gedachte worden bereikt, en dit zal zorgen voor vrede op aarde.

 

[9] Het doel van het lesgeven was voor Confucius om deze persoon te helpen om scherpzinniger en kritischer te worden, wat zou helpen om deze persoon een betere toekomst voor zichzelf te kunnen verwerven. Hij wilde dit doen door de leerling zelf de weg van het onderwijs te laten bewandelen en hem niet te veel te sturen. Hij wilden zijn leerlingen deugden aanleren, gebaseerd op het gezinsleven, om die toe te passen op de maatschappij. En zo de leerlingen helpen om een gedeugd mens te worden.

4. Conclusie:

Kortom, de leer van Confucius heeft weldegelijk veel invloed gehad op het bestaan van de hedendaagse Chinees. Nog steeds is de Chinese samenleving gebaseerd op deugdelijk en menslievende denkbeelden van Confucius. Zoals terug te zien is bij oude gebruiken als het vooraltaar maar evengoed in de omgang. Daarnaast wordt Confucius als een groot meester gezien en proberen nog vele zijn ‘goede’ manier van leven na te bootsen. Vele scholen in China geven nog op dezelfde manier les als Confucius 2500 jaar geleden ook gaf. De leer en manier van denken van Confucius werd vroeger niet altijd gewaardeerd, maar ondanks alle tegenslagen heeft het confucianisme doorgezet. Of dit te allen tijden positief verliep is niet geheel bekend. Maar wanneer we naar onze tijd kijken zijn er toch sommige die te ver gaan om de moraal van Confucius te verspreiden. Ondanks dat Confucianisme diep ingeworteld is in de Chinese beschaving was de leer een tijd verboden. Hierdoor is het een stuk minder populair geworden. Maar omdat men terug wil naar het oude China raakt het confucianisme steeds meer in. Zo was een aantal jaar terug op “Één Vandaag” een nieuwsuitzending [10]waarin deze drang naar de authentieke Chinese cultuur te zien is. Ondanks de toenemende populariteit blijft de invloed van het westen groot en zal China zich sterk moeten verzetten om China zijn archetypische cultuur te realiseren.

 

 

5. Logboek

Wij hebben gekozen voor het onderwerp Confucius. Wij hebben gekozen voor Confucius omdat hij groots man is en die veel sporen heeft nagelaten in China en de rest van de werkzaam heden. Wij hebben gedurende dit werkstuk een goede afspraken gemaakt over hoe we te werk willen gaan. Nadat we samen een onderwerp heeft gekozen, heeft Gijs hoofd –en deelvragen. Vervolgens zijn Job en David gaan kijken of de vragen goed waren en of het ook mogelijk was om de vragen goed te verwerken. Daarnaast heeft Gijs nog om advies gevraagd aan meneer Kooloos. Ieder lid van de groep heeft vervolgens een deelvraag op gekregen, die als volgt gaan:

  • Wie was Confucius? Geschreven door David Nipius
  • Wat was de van visie Confucius op het bestaan? Door Gijs de Leeuw
  • Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius? Door Job Berende

 

De andere taken waren als volgt:

  • Inleiding + Controle + Kaft door Gijs de Leeuw
  • Logboek door David Nipius
  • Conclusie en samenvatting door Job Berende

 

In de onderstaande tabel staan wie, wanneer, hoe lang en aan wat is gewerkt.

DavidGijsJob

13 maart 2015

Gestart met de deelvraag ‘Wie was Confucius’. Info opgezocht en verwerkt.

 

Tijdsduur: 3 uur

15 februari 2015

deelvragen bedenken. Waardoor ik eerst de film over Confucius heb bekeken om de belangrijkste punten uit zijn leven en belangrijkste eigenschappen te analyseren.

 

tijdsduur: 2 uur

11 Maart 2015

Gestart aan de deelvraag “Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?”

Informatie opgezocht en samengevat.

 

Tijdsduur: 3uur

14 maart 2015

Verder werken aan deelvraag ‘Wie was Confucius’. Daarnaast nog extra info weten te bemachtigen en een documentaire over Confucius bekeken

Tijdsduur: 3 uur

25 februari 2015

Mail schrijven naar dhr. Kooloos voor goedkeuring van hoofdvraag en deelvragen.

 

tijdsduur: 10 minuten

13 Maart 2015

Verder gewerkt aan de deelvraag: “Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?” de informatie verwerkt.

Tijdsduur 2.5 uur

15 maart 2015

Verder werken aan deelvraag

‘Wie was Confucius’.

Afkijken documentaire over Confucius

 

Tijdsduur: 2 uur

1 maart 2015

Deelvraag 1 beginnen met uitwerken. Deze zondag al 1 kantje geschreven.

 

Tijdsduur: 5 uur

14 Maart 2015

Verder gewerkt aan de deelvraag: “Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?” en op zoek gegaan naar extra informatie.

 

Tijdsduur: 2 uur

16 maart 2015

Verder werken aan deelvraag ‘Wie was Confucius’

 

Tijdsduur: 2 uur

8 maart 2015

Deelvraag 1 verder uitwerken. Eerste doel was om deze zondag de deelvraag al af te hebben maar omdat er zeer weinig informatie beschikbaar was over Confucius is dit niet gelukt.

 

Tijdsduur: 8 uur

15 Maart 2015

De deelvraag: “Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?” afgewerkt.

 

Tijdsduur: 2.5 uur

17 maart 2015

Verder werken aan deelvraag ‘Wie was Confucius’

Tijdsduur: 3 uur

15 maart 2015

Uiteindelijk zondag 15e is het wel gelukt om heel deelvraag 1 klaar te hebben.

’s Avonds heb ik het mijn werk gecontroleerd.

 

’s Ochtends: 5 uur

’s Avonds: 1 uur

19 Maart 2015

De samenvatting en de conclusie geschreven en de deelvraag: “Waarom was lesgeven belangrijk voor Confucius?” een laatste controle gegeven.

Tijdsduur: 3 uur

 

 

18 maart 2015

Verder werken aan deelvraag ‘Wie was Confucius’

Tijdsduur: 3 uur

Maandag avond controle nummer 2

 

Tijdsduur: 1 uur

19 maart 2015

Afmaken en controleren van de deelvraag ‘Wie was Confucius’

Tijdsduur: 3 uur

18 maart 2015

Inleiding schrijven

 

Tijdsduur: 3 uur

19 maart 2015

Groepswerk controleren

deelvraag 1 en 3 geheel gecontroleerd op fouten

+ inleiding controleren

Tijdsduur: 4 uur

20 maart 2015

Laatste controle;

Conclusie verbeteren

Afbeeldingen toevoegen

 

Tijdsduur: 4 uur

 

Het groepsproces verliep redelijk. Hoewel we soms moeite hadden met het onderwerp, was het een erg interessant project. De onderlinge samenwerking had op sommige momenten beter kunnen verlopen wanneer opdrachten beter werden uitgevoerd. Toch hebben we doormiddel van goede afspraken fatale problemen kunnen voorkomen.

6. Literatuurlijst

Hieronder volgt een opgave van de geraadpleegde bronnen.

 

6.1 Bronnen Deelvraag 1

Onderstaande bronnen zijn gebruikt bij het onderzoek naar deelvraag 1.

 

6.1.1. Boeken:

  • Confucius: een leven tussen filosofie en politiek

Annping Chin

Athenaeum – Polak & van Gennep – Amsterdam1e druk 2007

306 pagina’s

  • Mencius

Translated by Irene Bloom

Colombia University Press, New York

Paperback edition, 2011

256 Pagina’s

  • Confucius – de gesprekken

Vertaal door Kristoffer Schipper

Uitgeverij Augustus Amsterdam

1e druk 2014

432 pagina’s

  • Confucius in 90 minuten

Paul Strathern

Holland – Haarlem

Nederlandse Uitgave 1997

62 pagina’s

  • Chinese Levensbeschouwing

Ton Vink

Damon Leende

Uitgaven in 2000

61 pagina’s

  • Religieuze Levensbeschouwing Boeddhisme

Dr. J. van Iersel

Damon Leende

Uitgaven in 2003

96 pagina’s

6.1.2. Internet:

 

6.2 Bronnen Deelvraag 2

Onderstaande bronnen zijn gebruikt bij het onderzoek naar deelvraag 2.

 

6.2.1 Boeken

  • Confucius: een leven tussen filosofie en politiek

Annping Chin

Athenaeum – Polak & van Gennep – Amsterdam1e druk 2007

306 pagina’s

6.2.2. Internet

  • https://books.google.nl/books?id=XfZwAAAAQBAJ&pg=PT172&lpg=PT172&dq=confucius+lesgeven&source=bl&ots=O3yEkPzu9w&sig=5wt3S-0-zbuMnKw139Cg5uZy1UA&hl=nl&sa=X&ei=ECIMVZS3DYy3UbeaguAG&ved=0CCYQ6AEwAQ#v=onepage&q=confucius%20lesgeven&f=false
  • https://books.google.nl/books?id=ZqE8nyBOKOEC&pg=PA111&lpg=PA111&dq=confucius+ethiek+voor+dummies&source=bl&ots=-r4AV7aecB&sig=gfkQdOaAFcMd86nneGmrfx7L6gU&hl=nl&sa=X&ei=QCIMVbimNMnnUoHBgJAO&ved=0CC0Q6AEwAg#v=onepage&q=confucius%20ethiek%20voor%20dummies&f=false
  • http://www.geledraak.nl/html/page2245.asp
  • http://home.zonnet.nl/daanmok/Onderwijs/Tijdloze%20thema%27s/Confucianisme.html

6.3 Bronnen Deelvraag 3

Onderstaande bronnen zijn gebruikt bij het onderzoek naar deelvraag 3.

 

6.3.1 Boeken

  • Confucius in 90 minuten

Paul Strathern

Holland – Haarlem

Nederlandse Uitgave 1997

62 pagina’s

 

6.3.2 Internet

  • http://nl.wikipedia.org/wiki/Confucius
  • http://mens-en-samenleving.infonu.nl/levensvisie/34871-de-moraal-van-confucius.html
  • http://www.huayixieshanghui.nl/691/confucius-onze-grote-leermeester/
  • https://books.google.nl/books?id=CM9qAwAAQBAJ&pg=PT180&dq=wie+was+confucius&hl=nl&sa=X&ei=YfMLVaLvAoP2arj2geAF&ved=0CDEQ6AEwAw#v=onepage&q=wie%20was%20confucius&f=false
  • https://books.google.nl/books?id=XfZwAAAAQBAJ&pg=PT115&dq=wie+was+confucius&hl=nl&sa=X&ei=YfMLVaLvAoP2arj2geAF&ved=0CCAQ6AEwAA#v=onepage&q=wie%20was%20confucius&f=false
  • http://www.howest.be/confuciusinstituut/over-ons/confucius.aspx

 

 

Beoordelingsformulier vwo 5

 

 

 

1

 

O.

2

 

Tw.

3

 

V.

4

 

R.V.

5

 

G.

1ste beoordelingsaspect: Formele eisen en omvang     
1.      In hoeverre voldoet het werkstuk aan de technische en formele eisen die gesteld zijn in de instructie? Dit betreft ook de omvang van het werkstuk.     
      
2de beoordelingsaspect: Kwaliteit en relatie tot het vak      
2.      Hoe is de verzorging/lay-out/presentatie van het werkstuk in het geheel inclusief taal en spelling?     
3.      In hoeverre is de groep origineel en creatief in de uitwerking van het onderwerp? In hoeverre gaat dit werkstuk over levensbeschouwing?     
      
3de beoordelingsaspect: Bronnen en literatuur     

4.      In hoeverre is de groep erin geslaagd voldoende en geschikte literatuur te vinden? Wat is het niveau van deze bronnen/literatuur? Overstijgt dit het niveau van de lesmethode?

Is er sprake van ‘primair’ materiaal?

     
5.      Heeft de groep hieruit voldoende en relevante informatie gehaald? Is er ook echt iets met de literatuur/bronnen gedaan? Is er sprake van verwijzingen naar de literatuur?     
      
4de beoordelingsaspect: Onderzoeksvaardigheden      
6.      In hoeverre heeft de groep een algemene vraagstelling/hoofdvraag geformuleerd en minstens drie goede deelvragen over het onderwerp gesteld? En hoe is de kwaliteit en consistentie daarvan?     
7.      Heeft de groep de algemene vraagstelling en de deelvragen goed en adequaat beantwoord?     
8.      Vormen de afzonderlijke bijdragen van de participanten een consistente eenheid (geïntegreerd in het geheel) of zijn het losse, naast elkaar geplaatste stukken tekst?     
9.      Is het logboek van goede kwaliteit? Is het een realistische verantwoording van de gebruikte tijd?     
10.  Wat is het niveau van de inhoud van het gehele werkstuk? Met andere woorden; is de verwerking van de hoofdvraag zodanig dat er een werkstuk is ontstaan op VWO 5 niveau?      
      
TOTAALSCORE IN CIJFERS (max 50):CIJFER:
(Let op! 25 punten is nog geen voldoende!)

 

[1] https://www.google.nl/url?sa=i&rct=j&q=&esrc=s&source=images&cd=&cad=rja&uact=8&ved=0CAcQjRw&url=http%3A%2F%2Fmarkandrewholmes.com%2Fconfucius.html&ei=zDMLVfTAFNDzasuRgLgE&bvm=bv.88528373,d.d2s&psig=AFQjCNHCZ9cM8UJRCR4ddoOiiTxg_uIP9w&ust=1426883912031234

[2] http://collectie.tropenmuseum.nl/default.aspx?ccid=124726

[3] http://historiek.net/confucius-de-gesprekken/42996/

[4] https://twitter.com/ihateschool__

[5] http://plazilla.com/page/4295146080/weten-jullie-het-verschil-tussen-ethiek-en-overtuigingen

[6] http://commons.wikimedia.org/wiki/File:Han_Dynasty_100_BCE_(Chinese).png

[7] https://chinaliseren.wordpress.com/author/jialeico/page/2/

[8] http://en.wikipedia.org/wiki/Shandong

 

[9] http://en.wikipedia.org/wiki/Nanjing_Fuzimiao#/media/File:Confucius_Sculpture,_Nanjing.jpg

[10] http://www.eenvandaag.nl/buitenland/opkomst-van-china/39060/confucianisme_in_chinese_scholen.

Geef een reactie